კონსტიტუცია, “ნაციონალური მოძრაობა”, “ქართული ოცნება” და სხვა გასაჭირი

PM & President2003 წლის 23 ნოემბერს, შემოდგომის ცივ დღეს, საქართველოს პრეზიდენტი, ედუარდ შევარდნაძე თანამდებობიდან გადადგა მრავალდღიანი საპროტესტო აქციების საპასუხოდ, რომელიც საპარლამენტო არჩევნების გაყალბებას მოჰყვა. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა, კონსტიტუციის მიხედვით, პრალამენტის თავმჯდომარე, ნინო ბურჯანაძე. დაინიშნა ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნები, რომელიც 2004 წლის 4 იანვარს გაიმართა. საქართველოს მოსახლეობის თითქმის 100 %-მა პრეზიდენტად აირჩია მიხეილ სააკაშვილი, რომელსაც კონსტიტუციის მიხედვით ჰქონდა უფრო შეზღუდული უფლებები, ვიდრე დღეს, მაგალითად, არ შეეძლო პარლამენტის დათხოვნა.

ერთ-ერთი ჩვევადქცეული გამოსვლისას, მოქმედმა პრეზიდენტმა თქვა, პატივი უნდა სცეს ახალმა ხელისუფლებამ თამაშის იმ წესებს, რომლის მიხედვითაც მათ (ქართული ოცნების კოალიცია) არჩევნებზე გაიმარჯვეს. თამაშის წესებში, რა თქმა უნდა, იგულისხმებოდა მოქმედი კონსტიტუცია. თუმცაღა თუ მივყვებით მოვლენების თანმიმვდევრობას ვარდების რევოლუციიდან დღემდე, მივხვდებით, რომ ბ-ნი მიხეილ სააკაშვილი უკეთესი “მწვრთნელია”, ვიდრე “მოთამაშე” – 2004 წელს პრეზიდენტი საქართველოს მოსახლეობამ აირჩია 1995 წლის კონსტიტუციის მოქმედების პირობებში და იმ კონსტიტუციით მინიჭებული უფლებებით.  2004 წლის თებერვალში საკონსტიტუციო ცვლილებების ინიცირება მოხდა არალეგიტიმურ პარლამენტში. კონსტიტუციის შესწორების მიხევდვით იქმნებოდა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, პრეზიდენტის უფლებებმა კი (როგორც დღეს პრემიერ-მინისტრი ივანიშვილი და მისი კოალიცია უკიჟინებს პრეზიდენტს და მისი მდივნობით შეკოწიწებულ ნაციონალურ მოძრაობას) დიქტატორული ხასიათი მიიღო, ანუ პრეზიდენტს მიეცა არჩევნებიდან 6 თვეში პარლამენტის დათხოვნის, ასევე მთავრობის დათხოვნისა (ანუ პრემიერის გათავისუფლება ნებისმიერ დროს) და ახლის  დანიშვნის უფლება პარლამენტის ნებართვის გარეშე.

“ქართული ოცნების” მთავრობა კი ცდილობს აირიდოს მოვლენების შემდეგნაირი განვითარება:

  • პრეზიდენტი რაღაცა მიზეზით ითხოვს მთავრობას;
  • პარლამენტი, ბუნებრივია, არ უმტკიცებს მის მიერ წარდგენილ პრემიერს;
  • პრეზიდენტი ითხოვს პარლამეტს და ინიშნება ახალი არჩევნები სამი თვის განმავლობაში;
  • ამავდროულად ქვეყანას, ამ სამი თვის განმავლობაში, მართავს სააკაშვილის მთავრობა, რომელსაც 5-10 პროცენტიანი ლეგიტიმაცია აქვს;

ახალ არჩევნებს თავისთავად ჩაატარებს ნაციონალური მოძრაობა, რომელმაც მდიდარი გამოცდილება დააგროვა არჩევნების გაყალბებაში. გავიხსენებ, 2008 წლის საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნებს. თავისთავად, ეს ყოველივე გამოიწვევს, ხალხის დიდ უკმაყოფილებას და დესტაბილიზაციას.

თუმცა ვიდრე დაითხოვ ხალხის ნდობით აღჭურვილ მთავრობას და მიაყოლებ პარლამენტს, საჭიროა მიზეზი. ანუ მოფიქრება, თუ როგორ გაამართლოს დასავლეთის თვალში მთავრობისა და პარლამენტის დათხონა პრეზიდენტმა, მით უმეტეს, იმ პარლამენტისა, რომელმაც ხელისუფლება და მთავრობა დემოკრატიული არჩევნების გზით შეცვალა.

“მიზეზის შექმნას” ნაციონალური მოძრაობა ორი გზით ცდილობს:

  • საბოტაჟი/პროვოკაცია.
  • დემაგოგია და მცდელობა ივანიშვილის მთავრობის მიმართ მოსახლეობის დიდი ნაწილის უარყოფითად განწყობისა.

ფრონტი პირველი. პროვოკაცია 8 თებერვალმა აჩვენა;  გიგი უგულავა, გაღიზიანებული ხალხის მასაში შეიჭრა (რა თქმა უნდა, მთავრობის პასუხისმგებლობას ეს არ ამცირებს), ამან გამოიწვია ხალხის აგრესია მის მიმართ (გაიტყიპა თბილისის მერი). პრეზიდენტმა უარი თქვა  სახელმწიფო დაცვის სამსახურზე, მიზეზად კი დაასახელა, რომ მთავრობა კონსტიტუციური ცვლილების მხარდაჭერის სანაცვლოდ სთავაზობს დაცვას. განაწყენებული პრეზიდენტი პარლამენტის თავმჯდომარეზე, პრემიერ-მინისტრზე და ხალხზე (რადგან შეცდომა დაუშვა და არ აირჩია ნაც.მოძრაობა) სანდრას დაცვის იმედზეღა დარჩა.  ამავდროულად, შესაძლოა ვინმე თავზეხელაღებულმა გაბედოს და პრეზიდენტს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენოს (როგორც უგულავას სცემეს). პასუხისმგებლობა, თავისთავად ეკისრება მთავრობას, რომელიც “ვერ უზრუნველყოფს პრეზიდეტის დაცვას”. ოპოზიცია, ანუ ნოსტალგიით შეპყრობილი ნაციონალური მოძრაპნა დაადანაშაულებს მთავრობას არაქმედითუნარიანობაში. გავიხსენებ ჩიორა თაქთაქიშვილის ბრალდებას, რომ 8 თებერვლის მოვლენები იყო პოლიციის უსუსურობა და ა.შ. მაშასადამე, რატომ არ უნდა დაითხოვოს პრეზიდენტმა, რომელიც ხალხზე და ქვეყანაზე ზრუნავს (თეორიულად) უმოქმედო და “არაკომპეტენტური” მთავრობა?!

ფრონტი მეორე: დემაგოგია და მოსახლეობის განწყობის შეცვლას.
ამ ფრონტზე იბრძვის როგორც უნიჭო დემაგოგები და სიკოფანტები, ასევე ნიჭიერი დემაგოგი სააკაშვილიც საკუთარი “საპნის ოპერებით”, რომ ივანიშვილი ცდილობს საქართველოს რუსეთთან რაღაცას (პრეზიდენტმაც არ იცის რას);  ვბრუნდებით წარსულში –  ბათუმში ჩამქვრალია გარეგანათებები, პოლიციელები ქრთამს იღებენ, კრიმინალმა იმატა რადგან ამნისტირებულ იქნა უამრავი პატიმარი (მაგრამ ამავდროს კანონზე ხელი არ აქვს მოწერილი და, შესაბამისად, პატიმრებიც ციხეში სხედან); არ შენდება ლაზიკა; არ შენდება იუსტიციის სახლები; ხდება ოპოზიციის პოლიტიკური დევნა, თანაც ეს ივანიშვილის მითითებაა (თან ივიწყებენ, რომ ოპოზიცია მხოლოდ “ნაციონალური მოძრაობა” არაა); ხელებს უგრეხენ დეპუტატებს, მაგრამ ფაქტებს ვერ ასახელებენ; ყველაზე საინტერესო ბრალდებაა, რომელიც, ალბათ, უხეირო ტყუილის ისტორიაში ჩაეწერება, შრმდეგი:  წინასაარჩევნო დაპირებებს ვერ ასრულებენ. ალბათ იმიტომ, რომ ამ ბრალდებას უყენებ კოალიცისა მაშინ, როდესაც მთავრობა არაა დამტკიცებული და პარლამენტის პირველი სხდომაა;  ნაციონალები კი ითხოვენ, რომ 4 წელიწადზე გათვლილი გეგმა შესრულდეს 100 დღეში.

ნაკლებად სავარაუდოა, ხალხის განწყობა იმდენად შეიცვალოს, “ნაციონალური მოძრაობა” ხელისუფლებაში მობრუნდეს. თუმცა სააკაშვილი და მისი გუნდი არასდროს დიდად არ ზრუნავდა შიდა აუდიტორიაზე, მთავარი ხომ საზღვარგარეთელი მეგობრებისა და მოკავშირეების დარწმუნებაა, საქართველოში სიტყვის თავისუფლები იზღუდება და დემოკრატია რეგრესს განიცდის.

შევეცადე ობიქტური ვყოფილიყავი. თუმცა ბუნებრივია, არ გამომივიდა.

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  შეცვლა )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  შეცვლა )

Connecting to %s

Create your website with WordPress.com
დაიწყე
<span>%d</span> bloggers like this: