ღამის გუშაგი

ლაჟვარდ სივრცეში ვერცხლის ისრები, მთვარემ ბრძანა და ასე ინება:

„ნისლის აჩრდილად განიფინები და ცოცხალ ძალად მოეფინები!“

რძისფერი ღამე შენი შეხებით, ახალ სივრცეში გარდაიქმნება,

ოცნებაც მკრთალი შენზე ნაფიქრი ახალი ძალით ვერცხლისფრად კრთება.

მარქვალას სუნთქვით, ღამევ სად მიქრი?! ის ტალად გიდგას, წამიც გაკრთება,

რძისფერი მანგის თეთრი ნათებით, ნაღველი ღამის გაფერმკრთალდება.

ნარინჯისფერი ფოთოლთ შრიალი, ბირას ხიობად გარდამქნის ხელად,

ვარსკვლავთა მკვეთრი ძალით ციალი მანგის გვერდით დგას თვით ფოთოლ-ფერად,

თან ძალას მატებს და ფერმკრთალდება, მშვენება უცხო ჩუმად ლაღდება;

კვლავ შეივსება გრძნობების თასი და დაიმსხვრევა ის ლერწა ტახტი,

რამაც ამღერა ქვესკნელის ლახტი, ის უთვისტომო ეჟვანიც მკვდარი

აღდგება, ისევ დადგება დარი და დაისვენებს ქარბუქი-ქარი.

შენი შეხებით ვიგრძენი ფარი შემომხვეოდა, არ დასადარი

გრძნობა მეწვია – გაიხსნა კარი და შემოიჭრა უუღლო ხარი:

დაითესება თვით თუთას ეშხი და ვიზეიმებთ ახალდღეობას,

ხეზე შეკიდულ ხარის ტყავებზე ნისლის აჩრდილი იწყებს ღრეობას;

და სიყვარულის ფერმკრთალი ლანდი, მოისხამს გნასს და ძველი ქამანდი

დაიფერფლება თუთის ხის ფეთქვით, ჭრილობას ჰხვიეს ჯადოქართ ბანდი,

ყოველმა ძალამ ქმნა თავიანთი, აჰა, განათდა იგი ბინდბანდი.

შენი ფერები

მინდა, გხედავდე მხოლოდ ფერებში,
რომ მთლად შევიგრძნო ცისფერი ზეცა.
მინდა, გიცქირო მზისფერი ნისლით
და მით ვიხილო, რაც გულზე მეცა;
მინდა, წითელი გქონდეს ღიმილი,
რომ ცეცხლისფერი იყოს ეს კოცნა.
მინდა უფერი იყოს ტკივილი,
ვერავინ მიხვდეს ტრფობამ რა მომცა;
მინდა, გიხილო მხოლოდ ფერებში,
ამით შევიგრძნო ღვთიური გრძნობა,
შენი სიტყვების უთქმელ დღეებში
შავად ვიხილო, მინდა, ეს ტრფობა.
თუ მიმატოვებ და გაფრინდები,
როგორც ბულული ბაბუაწვერას,
ნაცრისფერ ტევრში გავირინდები,
ნისლში გიპოვი, ვიპოვი შველას.
ვფიქრობ, უფსკრულში ნაირფერები,
სიზმარს ვიხილავ, თუ ვიგრძნობ ვერ-რას.

მოგონება

აჰა, დადგა ის დროება, როცა რისხვით შემომხედავ,
აღვზევდი და ქვემოდან მცქერ, უკვე სხვა მხრივ − ნათლად მხედავ.

მიწად მცქერდი, ტალახადაც, გარეთ გამო რომ სრულ იყავ,
ახლა კიდე ვერ მცნობ − თურმე აქამდე მე უსრულ ვიყავ?!

მეც ვნატრობდი შენთან ყოფნას, ვოცნებობდი, მოსულიყავ,
მაგრამ მუდამ სხვას ელოდი, ჩემს ოცნებებს შენ რული ჰყავ.

ახლა ნაზი ყვავილი ხარ, მე კი ეკლად გავიზარდე,
მოკარებას ვეღარ ვბედავ, გული ქვესკნელს შეგიზარდე;

ვგრძნობ, რომ ქვესკნელს დაესესხე, ჭაობი სიმარდით ზარდე,
ცეცხლს აქრობდა შენი სუნთქვა, მწარე არის თვით ლაქარდე;

შენთან ვგრძნობდი, რომ ქვესკნელის თვით სიმჟავით უნდა ვყარდე,
მით გაგშორდი, გავიზარდე, აღვზევდი და გავიმართე;

ვხედავ, შენში შური ღვივის, გრძნობა მწკლარტე, ავად ფართე,
აწ იმარჯვე ხელთ ჩხირები და სიკეთის ძნები დართე;

თუმცა უკვე გვიანია, რისხვით მიმზერ და შემართე
დროშა ცაში გულს სიავის, გრძნობა ავი ვერად მართე.

ახალგაზრდებმა დაამსხვრიეს ქანდაკებები

ღვარცოფად იქცა მღელვარება,  თან დუღს განცდები,
ახალგაზრდები გამოდიან ქუჩაში ერთად,
კედლებს ღებავენ წარწერებით, იქნება ვცდები,
ეს სიახლეა, არა ჯანყი − იცვლება მკვეთრად.

ახალგაზრდებმა დაამსხვრიეს ტაძრის კარები,
შვიმი უცვალეს სისწორეს და მახვილ კუთხეებს,
ახალგაზრდებმა დაამსხვრიეს ქანდაკებები,
სახლები დაწვეს, ტყე გაჩეხეს, მოკლეს ხეები.

ვხედავ შორიდან რად იქცევა ძველი ველები,
ვხედავ, მდინარემ შეიცვალა კალაპოტები,
ვუცქერ მზის სხივებს, დაიკოჟრა ჩვენი ხელები,
მხრებით ვატარეთ უგუნური წლების ზოდები.

ახალგაზრდებმა რომ დახოცეს მკვდარი მონები,
დახოცეს ყველა: იყვნენ  ყმები თუ ბატონები,
ახალგაზრდებმა კვლავ აღმართეს მოსაგონრები,
კვლავ აღმართეს ძეგლები და ლახეს გორები,
მოკლეს უმსგავსო ხმაურობა, მოსპეს ჭორები.

შვიმი (სვან. შუიმ) − ფორმა

გი დ’ ჟი

უძილო ღამე ისევ დამიფრთხეს −
თითქოსდა ისევ ღრმად მძინებოდეს;
მსურს, სიმშვიდეში მეღვიძოს, მითხრეს:
„შენც სიზმარს ვინღა გეცილებოდეს,
ვის რად სჭირდება შენი ფხიზლობა,
ვის რად სჭირდება შენი აზრები!“

 

და დაასრულეს სიფხიზლის ლღობა,
აზრს გამოსტაცეს კარგი სიტყვები,
და დამიმძიმდა მხრებზე შართქვინი,
თვალში გამიქრა ფერადი ლხინი,
მითხრეს:
„ნუ უცქერ სხვებს, რადგან მოგატყუებენ,
წყალთან წყაროს წყალს მოგაწყურებენ,
გრძნობას ჟამიერს გაგიქრობენ და
შეიგრძნობ, თითქოს იგი მომშვენდა,
მაგრამ ცრუ არის თვითგანცდა სულთა,
როგორც სიცოცხლე ცად დაღუპულთა“.

დაბრუნება

(ნაწყვეტი პოემიდან ,,ღმერთების ნადიმი”)
სიტყვა ითხოვა როქიმ, სითეთრით შუქს ირეკლავდა მისი სამოსი,
არც მხცოვანია, არც ახალგაზრდა, წვერი მეჩხერი აქვს, ვით ნათოსი.
შავ წვერს ამშვენებს შიგ ჩაქსოვილი, ძეწკვი, სამაგრი, ჯავაროქროსი,
მრავალნაკეცი გრძელი სამოსი ხვეული იყო, ვით კომბოსტოსი,
მოსულ კაცთაგან, მღვდელმსახურთაგან იყო ყველაზე იგი უმცროსი,
ილუმელ ღიმით კრებას გაჰხედა, სიტყვა წარმოთქვა, ვითა უფროსი,
დაიწყო თხრობა დასაბამიდან, ამბავი წართქვა ყველას უმსხოსი:
ზეჰის ჩამოსვლა ყველას გვსმენია, დიდია მისი, მნათის, სახელი,
სინათლე შუქზე უფრო ნათელი, იგია ჩვენივ სულთა მაშველი,
ჩვენი გონების მშობელი ღმერთი, სიტყვებით დაღლა საქმეა ნელი,
ყოველი ცოცხლის შემქმნელი მიწად, მცირე მწერია, თუ გინდა გველი,
იგია ჩვენი ცოდვის მშთანთქველი, ზნესულიერის ღმერთია მცველი,
ის დაიტანჯა, რომ კაცთა მოდგმას არ განეცადა ქვესკნელის მწველი,
ყველა ვალში ვართ იმის წინაშე, საერო იყოს და თუნდა მღვდელი.
რასაც მოგითხრობთ ამბავი არის დასაბამიდან ნათქვამი, ძველი,
ვით გადმოლახა ციდან კარიბჭე, გადმოიარა მტარვალი ველი,
ბევრი თქმა არის იმის შესახებ, გონი სჭირდება მას სათარგმნელი,
ამრავლად ჰყვებიან ზეჰის გმირობას, მტარვალი არის, თუ გინდა მშველი,
ზოგიც ღლიცინით, ზოგიც კი თინჩად, ზოგია ამბის სპეტაკი მცველი,
ზოგის მონათხრობს ზნე შერყვნილი აქვს, მათი თქმა არის, გლახ, საძაგელი,
მაგრამ არიან ჩვენს შორის კაცნი, კეთილ ამბავთა ვინც არის მთქმელი,
თუმც სარწმუნოა ის წერილობა, რაც დაგვიტოვეს, როგორც ნაწერი,
რასაც სარაჰის ყველა მცხოვრები მისდევს, თაყვანს სცემს სამეფოს ერი,
ლოცულობს მასზე, ახსენებს იმას, ყოველი კაცი და სულიერი,
სანუკვარია ეგე ამბები, საამოდ გესმის, ბირას ვით მღერი,
თუ შეასრულე ზეჰის ნათქვამი, ადამიანი ხარ კისრის მღერი.
ჩვენი სულები, მით გახრწნილ იყო, როს ჩამოვიდა მიწას ის მწერი,
თარეჰმა სცადა სიავის თესვა, იყო ბოროტის და ავის მწერი,
ადამიანთა მოდგმა კი მაშინ უგონო იყო და მეტად შტერი,
თარეჰის ნათქვამს დახარბდა ყველა, ვით მათხოვარი ქუჩად მშიერი,
გაჰყვნენ და ზეცას ომი უცხადეს, თუმცა აღმოჩნდა სხვა გონიერი,
ვინც ზეჰის სახელს, მართ, ახსენებდა, ვის ჭკუა ჰქონდა და ცნობიერი.
როს ჩამოვიდა ზეჰი მიწაზე, ბრძოლა გამართა ძმასთან ძლიერი,
თარეჰის ძალა მნათობს სჯაბნიდა, მას სჭირდებოდა სხვა მარჩიელი,
შემოიმტკიცა მან დამხმარენი, ექვსი მხედარი, ცხოველთ მმართველი,
ექვსივე იყო კაცი ძლიერი, გველეშაპები ჰყვათ ცეცხლთა მფრქვევი,
ისინი იყვნენ ჩვენი მშველელნი, დიადი ომის მითვე დამზღვევი,
ვახსენე, ზეჰმა ექვსი მხედარი შემოირგვლივა, ვით ხელს სახვევი,
ამ ექვსი კაცით თარეჰის სახე შეიქმნა უმალ ნამტირალევი.
მითმზის ლაშქარმაშავთა ბატონი ქვესკნელს ჩააგდო, არ ნაჩქარევი
იყო ეს ომი, მრავალი წელი სისხლით მოირწყა მიწა მერყევი,
ლახვამმა ცრემლი დაღვარა ბევრი, ნება მათია მეტად ურყევი,
იქ სადაც მიწა გაიხსნა შუა, შეიქმნა ცრემლით ტბა წყალსატევი,
ამბობენ, ღმერთის კვალზე ამოდის ნაზი ყვავილნი, როგორც მომრევი
ჩაგითრევს იმის კეთილი სუნი, გრძნობათ სიკეთის მით გამომწვევი,
მით ზეჰის ნათქვამს მივდიოთ, როგორც მონადირეს სურს ნანადირევი,
თორემ ცოდვები ქვესკნელში ჩაგვნთქავს, სადაც ცეცხლის მდინარის ხევი,
ვინ ვართ, კრებული მიწად მოსულნი, ღმერთების სიტყვის ვიყოთ გამრჩევი?
ყოველი უკვე ნათქვამი არის, დაწერილია და შესახვევი
წიგნსაცავებში გრაგნილად გვიდევს, სიტყვები ნაღდი, ის შესახვევი
სჯობს გამოვტოვოთ, რაც ავისაკენ მიგვიძღვის, არის ხელის დამრევი,
გავანაწყენეთ ხომლი მნათობთა, მაშ ვინ იქნება ჩვენი დამზღვევი,
როცა ამოვა თარეჰი, ბნელი ჩამოწვეს, დაგვრჩეს გლახ გასარკვევი
თუ რა წერია წმინდა წერილებს, რა დაგვიტოვა ღმერთმა ნარკვევი,
ნათელი არის ზეჰის სიტყვები ქალნი არიან, მართ, გასაწვევი,
რადგან იმათი თვალთა ლაციცი კაცთათვის არის თავბრუდამხვევი,
ზეჰს თუკი სურდა ქალი მაშველად, არ შეარჩევდა კაცებს, ნაჩვევი
ვართ იმას რაც ჩვენ დროებამ მოგვცა, კაცი სიახლეს რთულად ეჩვევი,
მით წაგიხდება გონება მშვიდი, როს დაინახო მშვენება ქალის
შეგბორკავს იგი გრძნეული ხრიკით, მოგაჯადოებს მაცდური ალი,
მით გვიჯობს, ქალი სულს მოვარიდოთ, წარწყმედს ჩვენს გრძნობებს ბინძური თვალი.
ქალის ბუნება ისეთი არის, არ დამიზრახავს შთამომავალი,
თუ ვიტყვი, იგი კაცის მონაა, მის გონს არა აქვს აქ მომავალი,
სუსტია მისი წადილი სწავლის, მცდელობა არის მით წარმავალი,
შემეცნებაში არ სრულქმნილი, გონება უქრით მათ მალიმალი,
კაცი თუ არის თვით ხერხემლი, ქალი კი არის მის ერთი მალი,
ჭეშმარიტება არის რას ვამბობ, ეგე არ არის მით დასამალი“.
ვით დაასრულა როქიმ, დადუმდა, სახით ამაყით, ბასრი ვით ხმალი.
 

შინ

შინ ვეღარასდროს დაბრუნდები, ვეღარ იხილავ ისევ ბავშვობას,
შორს გაქცეულხარ სახლიდან, კიდევ სიბრძნით დაეძებ კიდეც ლაღობას,
ასე გგონია, დაგიძახებენ, სუფრაზე კი დევს იფნის ტოტები,
ფიქრობ, შეგმოსეს დიდების ტოგით, მთიდან მოისმის შენზე ხოტბები.
შენ ვინ ხარ, ანდა რა ქმნილება ხარ, საკუთარ თავსაც ვეღარც ცნობ, მოკვდი
და დროს დაეძებ, მხილება მხარსაც უთუოდ ავნებს, ნაცნობსაც რომ ცდი,
მდინარეც მშვიდად მიედინება, დის როგორც ცაზე სხივები მოკრთის,
დის, როგორც ცაზე ელვა გაკრთება, როგორც თვალებზე ცრემლები მოთქმის.
და შენ ცდილობ, რომ შეიგრძნო თავი და დაეუფლო თვითგანცდათ მორევს,
ასეთ ავდარში ავქარიც დაჰქრის, შენს ცხოვრებას და ფიქრებს თან რომ რევს.

ღმერთების შვილები

ის ორი ერთად მიფრინავს ცაში და მთელ სამყაროს საკუთრად თვლიან,
ის ორი ერთად უჩუმრად ფრენენ და ცის კიდესთან ბგერებს ახლიან,
კერას იქმნიან, კერვით ნისლიან შართქვინს ქმნიან და თანაც იცვლიან,
ვერავის მზერენ, ვერას ხედავენ, მხოლოდ დიდ ლოდში წინ და წინ ვლიან,
ლოდი მიფრინავს, ორიც ისვენებს, შავ უქიანოს რომ ეკუთვნიან,
ლომებს დასდევენ, ომებს აცვენენ, ქალაქებს შავ-ბნელ ღამეს აჩვევენ,
სიყვარულს კლავენ, ხან აცოცხლებენ, ხანაც ბედის ძაფს რთავენ, არღვევენ,
ვის რა შეხვდება და რა ვედრება წარმოითქმება უსუსურ ბაგეთ,
ორნი ღიმს სძღვნიან, ღმერთების წვნიანს სვამენ, ამბობენ: „პატივი მაგეთ“,
თავს იშტერებენ, სხვებს იმტერებენ, მაგრამ ძალებით მკლავს იღერებენ,
რათა მათ ძალუძთ ბედის ტრიალი, ღმერთების სახეს შეიფერებენ,
ზეციერთაც კი მათი შიში აქვთ, ვინც ბედს ფლობს ჩანგსაც თვით ამღერებენ.

ღონის ძიება

ვინ განსაზღვრა ჩვენთვის ჩვენი წამი და წუთი?!
ბალახის ველზე მარტივია გზების გაკაფვა,
გვინდა, ვიცოდეთ, თუ რას მალავს შავ-ბნელი ყუთი,
ყველაფერი სხვა უბრალოა − სიტყვების ღაფვა;
მხოლოდ სიტყვები უაზროა, შექმნის განწყობა
იმას რაც არის ჭეშმარიტი ჩვენი განცდებით,
ამაგს ხომ ფასი ეკარგება და კვდება გრძნობა;
მეტყვი: სიკეთე უსიტყვოა თავგამოდებით.

თუმცა უაზრო მრავალია სიტყვა წართქმული,
თითქოს მეგზურად თან ჩაგვესმის: გონის ძიება,
მომავლის ტილო, ვცდილობთ, ვქარგოთ, ის დაგმანული,
მაგრამ რთულია ამ წადილთა ღონისძიება.

ცისფერ თვალებში გამჭვირვალეა ნამი, ნაღველი,
შესცქერის ზეცას, ღრუბლები იწვის, ჩანს ნაღვერდალი,
ალისფრად ღელავს ქარბუქიანი ცის ლურჯა ველი,
არავის ესმის ჩქამად თქმული ეს ნავედრალი.

***

ვერაფერს ვხვდებით, რაფებს ვეკვრებით,
ვცდილობთ შევიგრძნოთ ბოლო წვეთებით,
სიოს რომ მოაქვს ჰაერი შეკვრებით,
თითქოს ჯადოსნურ ხმას ვეურჩებით,
თითქოს გემბანზე მივდევთ მლაშე სუნს,
თითქოს თვალებით ზღვას ვეხუტებით,
შენ სამყარო ხარ და იტევ ზღვის სულს,
მე ნამცეცი ვარ, წვეთს ვეუღლებით.

ოცნების კიდეს მივდექი მშვიდად,
ვუყურებ ქვესკნელს მწვანედ რომ ელავს,
ადამიანის სულს ვხედავ წიდად
მღერის სიმღერას, მღერის და ღელავს.

ისევ ტირიან და იციანიან, უქიანოში დაქრის ხომალდი
მიიკვლევს შარებს;
ნუ გეშინია!
უსიერ ტყეში დატოვეს წალდი,
არ ჰყავს პატრონი.
და ჩვენც კი ვხდებით, რა საოცრებაც გვინდა გვეწვიოს:
თუმცა სამყაროს ღმერთები ფიქრობს, ეს მცირედით-ა ამის საზომი,
ჩვენც ვქმნით სამყაროს, ეს შეგვიძლია, ქარბუქში მზერა ნუ აგვემღვრიოს,
ქვმნით და თან  ვხარობთ ჩვენი ქმნილებით, რატომღა ვუცქერთ მართ საიქიოს?!